Nowelizacja k.p.c. z 9 marca 2023 r. wprowadza wiele „ciekawych” rozwiązań. Vacatio legis wynosi zasadniczo 3 miesiące. Ustawodawca przewidział też kilka przepisów przejściowych, którym niniejszy wpis jest poświęcony. Przyjrzyjmy się zatem, jak będzie przebiegało wejście nowelizacji k.p.c. w życie.

Ustawodawca określił podstawową zasadę w art. 19 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2023 r., poz. 614). Zgodnie z tym przepisem od 1 lipca 2023 r. do spraw wszczętych i niezakończonych stosujemy już nowe regulacje. Nie dotyczy to przede wszystkim:

• zmiany właściwości rzeczowej sądów w sprawach majątkowych, chyba że dochodzi do zmiany powództwa;
• postępowania odrębnego z udziałem konsumentów oraz wybranych przepisów dotyczących europejskiego postępowania nakazowego.

Tradycyjnie brak przy tym przepisu odnoszącego się do skuteczności czynności dokonanych przed tą datą. Przykładowo – czy sąd zignoruje wnioski dowodowe zgłoszone tylko w uzasadnieniu pozwu (pisma procesowego) datowanego na 30 czerwca 2023 r.? Czy może sądy będą wzywać do ich uzupełnienia? Z ostrożności pozostaje zatem stosować się do wymagań nowelizacji już teraz, oczywiście w miarę możliwości.

Na marginesie zwracam uwagę, że art. 128¹ k.p.c. wprowadza wymóg zawarcia w piśmie procesowym wyraźnie wyodrębnionych oświadczeń i twierdzeń, a nie tylko samych wniosków. Wyznacza to dosyć jasno kierunek obrany przez ustawodawcę, który niewątpliwie inspiruje się rozwiązaniami z procedury karnej. Pozew ma coraz bardziej przypominać akt oskarżenia, oceniany ściśle pod względem formalnym. Dobrze napisane pismo procesowe to takie, które zawiera odpowiednie wnioski i zaklęcia.

Ustawodawca dba przy tym o naszą czujność i zmienia treść formułek. Jeżeli ktoś chce, aby w sprawie odbyła się rozprawa, ma wnieść o wysłuchanie strony. Z kolei oświadczenie o nadaniu pisma do pełnomocnika drugiej strony ma teraz obejmować informację „o jego nadaniu za pośrednictwem operatora, o którym mowa w art. 165 § 2 k.p.c.”. Oświadczenie to musi oczywiście zostać wyraźnie wyodrębnione.

Wracając do tematu – wejście nowelizacji k.p.c. w życie nastąpi z niewielkimi wyjątkami od 1 lipca 2023 r. i obejmie trwające postępowania. Należy przy tym odnotować, że ustawodawca objął opieką osoby, które nie mogły się doczekać przeprosin w prasie. Przepisy pozwalające na ich opublikowanie w poczytnym Monitorze Sądowym i Gospodarczym wchodzą w życie już 15 kwietnia 2023 r.