Przesłanka uprawdopodobnienia interesu prawnego w udzieleniu zabezpieczenia miała w założeniu przeciwdziałać udzielaniu zbędnych zabezpieczeń. Każde udzielone zabezpieczenie istotnie ogranicza przecież możliwość działania obowiązanego, niezależnie od ostatecznego wyniku postępowania. Przepis ten, wykładany nad wyraz ściśle, praktycznie uniemożliwia uzyskanie zabezpieczenia w sprawach majątkowych.

Podstawowe znaczenie ma tutaj art. 730¹ § 2 k.p.c., w którym wyjaśniono, że „interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia istnieje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie zapadłego w sprawie orzeczenia lub w inny sposób uniemożliwi lub poważnie utrudni osiągnięcie celu postępowania w sprawie”. Wymaga się wobec tego uprawdopodobnienia, iż obowiązany nie będzie w stanie spełnić świadczenia w przyszłości, jeżeli zostawić mu wolną rękę. W postanowieniu Sądu Najwyższego z 24.2.2014 r. (I ACz 282/14) wskazano, że taką podstawą może być: zagrożenie wypłacalności obowiązanego; zagrożenie wyzbycia się majątku przez obowiązanego; okoliczność nieregulowania przez niego zobowiązań; nieracjonalne obchodzenie się z majątkiem; grożąca obowiązanemu upadłość.

Uprawniony ma przy tym obowiązek przynajmniej uprawdopodobnić, iż w sprawie zachodzi okoliczność uzasadniająca udzielenie zabezpieczenia. W praktyce napotyka to jednak trudne do przezwyciężenia problemy. Uprawniony ma przecież co najwyżej ograniczony dostęp do dokumentów księgowych obowiązanego; nie ma też dostatecznych danych by ocenić przesłanki ewentualnej upadłości. Do spełnienia tak rozumianego wymogu konieczne jest zatem zajęcie się wywiadem gospodarczym.

Jednocześnie najłatwiej jest uzyskać zabezpieczenie w sytuacji, kiedy obowiązany złoży wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Wymaga on wykazania, iż dana osoba nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania (art. 102 ust. 1 u.k.s.c.) albo nie ma dostatecznych środków (art. 103 ust. 1 u.k.s.c.). Skoro zatem dana osoba ma trudność z pokryciem kosztów sądowych, to tym bardziej nie będzie mogła pokryć zasądzonej należności. W konsekwencji strona musi wybierać pomiędzy pokryciem opłat, a ujawnieniem swojej sytuacji finansowej przeciwnikowi.

Wymóg uprawdopodobnienia interesu prawnego prowadzi do ciekawego paradoksu. Zgodnie bowiem z art. 485 § 2¹ k.p.c. można domagać się wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, o ile powód dochodzi spełnienia świadczenia pieniężnego w oparciu o przepisy ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności (art. 492 § 1 k.p.c.). W ten sposób powód może zatem uzyskać zabezpieczenie, mimo że nie uprawdopodobnił interesu prawnego w jego udzieleniu.

Ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczenia zatorów płatniczych ustawodawca dołożył kolejną cegiełkę. Zgodnie z art. 730¹ § 2¹ k.p.c w sprawach dotyczących transakcji handlowych nie jest konieczne uprawdopodobnienie interesu prawnego, ale tylko jeżeli wartość transakcji nie przekracza 75.000 zł, a dłużnik opóźnia się z płatnością co najmniej 3 miesiące. Innymi słowy łatwiejsze (i tańsze) jest uzyskanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym, aniżeli samodzielnego zabezpieczenia w sprawach majątkowych.