aroow up
doręczenia | pełnomocnik
2022-02-14

Adres poczty elektronicznej w postępowaniu gospodarczym

Strony w sprawach gospodarczych muszą wskazać swój adres poczty elektronicznej albo złożyć oświadczenie, że takiego adresu nie posiadają (art. 4583 § 1 i 2 k.p.c.). Obowiązek ten ma bezpośredni związek z art. 4584 § 2 k.p.c., który przewiduje równoległe przesyłanie pouczeń przedsiębiorcom na piśmie oraz na wskazany przez stronę adres poczty elektronicznej. Zdaniem projektodawcy ma to w przyszłości umożliwić przesłanie odnośników do pomocy online – tekstu ustawy, instruktażu tekstowego bądź multimedialnego, itp.

Samą ideę dokonywania przynajmniej części doręczeń w formie elektronicznej należy ocenić pozytywnie, jednakże jego praktyczne wykonanie zasługuje na zdecydowaną krytykę. Przede wszystkim należy zadać pytanie o sens dokonywania doręczenia pouczenia zarówno w formie pisemnej i elektronicznej. Prowadzi to przecież tylko do zwiększenia obowiązków pracowników administracyjnych sądów powszechnych. W takiej formule wysyłane przez sądy pouczenia utracą znaczenie, co może skutkować podważaniem autorytetu wymiaru sprawiedliwości. Może też doprowadzić do „nauczenia” algorytmów programów pocztowych traktowania tych wiadomości jako spamu. To ostatnie może mieć poważne konsekwencje praktyczne w postaci automatycznego kasowania wiadomości przesyłanych z serwerów pocztowych sądów.

Druga wątpliwość dotyczy obowiązku wskazania adresu poczty elektronicznej w pismach procesowych składanych przez profesjonalnego pełnomocnika. Jak wynika z art. 4584 § 1 k.p.c. stronie zastępowanej przez adwokata, radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną nie wysyła się pouczeń, a zatem podanie tego adresu byłoby w tej sytuacji zbędne. Co więcej, zgodnie z art. 133 § 3 k.p.c. tylko pismo zobowiązujące do osobistego stawiennictwa doręcza się samej stronie; pozostałe pisma sądowe doręcza się wyłącznie do pełnomocnika procesowego. A zatem podanie adresu poczty elektronicznej może posłużyć sądowi obecnie wyłącznie do wezwania strony do stawienia się w sądzie. Potencjalnie mogło tu chodzić o kwestię wygaśnięcia pełnomocnictwa w przyszłości, lecz nie wynika to z treści uzasadnienia projektu.

Powstaje przy tym pytanie czy adres poczty elektronicznej strony w rozumieniu art. 4583 k.p.c. może być jednocześnie adresem poczty elektronicznej pełnomocnika tej strony. Zgodnie bowiem z art. 132 § 13 k.p.c. występujący w sprawie profesjonalni pełnomocnicy mogą sobie nawzajem doręczać pisma m.in. za pośrednictwem poczty elektronicznej, jeżeli złożą zgodne oświadczenia i podadzą do wiadomości sądu używane do tego dane kontaktowe. Takie rozwiązanie nie jest sprzeczne z art. 4583 k.p.c., który nie wymaga przecież, by strona była „właścicielem” tego adresu. Problemem może okazać się wysyłka wezwania do osobistego stawiennictwa na ten adres, które powinno zostać doręczone tylko bezpośrednio stronie. Jednocześnie jednak mieści się to w zakresie określonym w art. 1491 k.p.c., który dopuszcza dokonywanie doręczeń w taki sposób, który sąd uzna za najbardziej celowy, jeżeli uzna to za niezbędne do przyspieszenia rozpoznania sprawy.

Na marginesie należy zauważyć, że faktycznie rzadko zdarza się już sytuacja, by przedsiębiorcy nie korzystali z poczty elektronicznej. Natomiast wśród profesjonalnych pełnomocników taka sytuacja jest jeszcze większą rzadkością. Brak jest zatem przeciwwskazań do wprowadzenia obowiązkowej formy elektronicznej w wymianie korespondencji między nimi.

Zobacz także: